ابن قتيبة الدينوري ( مترجم : ناصر طباطبايى )

33

الإمامة والسياسة ( امامت وسياست ، تاريخ خلفاء ) ( فارسى ) ( چاپ ققنوس )

قرار داد ، او سرپرست مؤمنان بود و به واسطهء مقام او ، خداوند بر ما منت نهاد ، تا اين كه پيامبر ( ص ) آنچه را نزد خداوند بود برگزيد . كار مردم بدون سرپرست ماند و آنان نيز كسى را براى خود برگزيدند . آنان نيز مىبايست در راه برگزيدن جانشين از هواى نفس پيروى نمىكردند . اى ابو بكر ، اگر اين مقام را به واسطهء پيوند با رسول خدا ( ص ) در دست گرفته‌اى ، حق ما را تصاحب كرده‌اى و اگر به واسطهء مؤمنان اين مقام را در دست گرفته‌اى ، ما نيز از مؤمنانيم بلكه مقدم بر آنانيم . و اگر به واسطهء مؤمنان بر شما واجب شده است ، بدانيد ما از اين كار ناراضى هستيم . اما در مورد آنچه به ما مىبخشى ، اگر از حق خود مىبخشى ما را به آن نيازى نيست و اگر از حق مؤمنان مىبخشى ، تو را نرسد كه بر آنان چنين حكمى را روا دارى . و اگر حق ماست ما به بعضى از آن راضى و خشنود نيستيم . اما اين كه گفتى رسول خدا ( ص ) از ما و شماست ، بدان ، رسول خدا ( ص ) درختى است كه ما شاخه‌هاى آن درختيم و شما همسايگان آن درخت . ابو بكر از خانهء عباس بيرون آمد و به مسجد رفت ، و روى به سوى مردم كرد و على را از اين كه با وى بيعت نكرده است معذور داشت . پس از ابو بكر ، على برخاست و مقام وى را بزرگ داشت و فضيلت و سابقهء او را يادآور شد . پس از آن على با ابو بكر بيعت كرد . مردم نيز به على گفتند ، كارى درست و پسنديده انجام دادى . پس از آن كه كار بيعت مردم با ابو بكر به پايان رسيد ، ابو بكر سه روز با مردم سخن گفت . ابو بكر با مردم چنين مىگفت : شما را در بيعت با خود آزاد گذاشته‌ام ، آيا كسى اين بيعت را نا خوشايند مىداند ؟ على در صف اول مردم ايستاده بود و مىگفت : سوگند به خدا ، ما تو را سرور و پيشواى خود قرار نداديم ، بلكه اين رسول خدا ( ص ) بود كه تو را بر ما مقدم داشت ، تا دينمان بر جا ماند . چه كسى خواهد تو را به خاطر دنياى ما مؤخر گرداند ؟ خطبه ابو بكر ابو بكر در آغاز خلافت خود مردم را چنين مخاطب قرار داد : اى مردم ، خداوند بخشنده ، دانا ، حكيم و بردبار است . محمد ( ص ) را به حق برانگيخت ، و شما چنان كه مىدانيد ، اقوام عرب در گمراهى و تفرقه بودند . ميان قلوب شما پيوند و الفت قرار داد . شما را به واسطهء پيامبر ( ص ) يارى داد و تأييد كرد . و دين شما را جايگاه مخصوصى بخشيد و شما را سيره و